1483


         



 

 

 


HUKUKİ VEYA TİCARİ KONULARDA ADLİ VEYA GAYRİADLİ BELGELERİN YABANCI MEMLEKETLERDE TEBLİĞİNE DAİR SÖZLEŞME

9.9.1981 Tarih 1483 sayılı yasa ile onaylandı.

İşbu Sözleşmeyi imza eden Devletler,

Yabancı memleketlerde tebliğ edilecek adli ve gayri adli belgelerin muhata¬bına vaktinde tebliğini sağlayacak uygun vasıtalar ihdas;

Bu maksada hizmet için usulleri basitleştirmek ve süratlendirmek sureti ile karşılıklı adlî yardımlaşmayı ıslâh etmek üzere,
Bir Sözleşme akdine karar vermişler ve aşağıdaki hususlarda mutabık kalmışlardır:

Madde 1: İşbu sözleşme, tebliğ edilmek üzere yabancı memleketlere ticarî veya hukukî, adlî veya gayrî adlî belgeler gönderilmesi söz konusu olan bütün hallerde uygulanır.
İşbu Sözleşme, muhatabın adresinin bilinmediği hallerde uygulanmaz.

BÖLÜM 1 : ADLÎ BELGELER

Madde 2: Âkit Devletlerden her biri, diğer Âkit Devletlerden gelecek tebliğ
isteklerini kabul etmediği 3 ila 6 no maddeler hükümlerine göre yükümlenecek
bir Merkezi Makam tayin eder. 

Talep edilen Devlet, bu Merkezi Makamı kendi kanunlarına göre kurar,

Madde 3: Belgelerin çıkış memleketinin kanununa göre yetkili makam veya tebligat yapmaya yetkili kimse, resmi tasdik veya benzeri bir formaliteye lüzum kalmaksızın talep edilen Devletin Merkezî Makamına, işbu sözleşmeye ekli modele uygun şekilde düzenlenmiş bir talepname gönderir.

Tebliğ edilecek belgenin aslı veya sureti talepnameye eklenir. Talepname ile belge, ikişer nüsha olarak gönderilir.

Madde 4: Merkezi Makam talepnameyi İşbu Sözleşme hükümlerine uygun bulmadığı takdirde, talepnameye karşı ileri sürdüğü itirazları belirtmek sureti ile, istekte bulunanı keyfiyetten derhal haberdar eder.

Madde 5: Talep edilen Devletin Merkezi Makamı evrakı aşağıdaki usullerden biri ile bizzat veya bir mutavassıt aracılığı ile tebliğ ettirecektir.

a) Talep edilen memlekette düzenlenmiş olup yine o memlekette oturan kişilere tebliğ edilecek belgeleri, o memleket kanunlarında yer alan usule göre veya,

b) Talep edilen Devletin kanununa aykırı olmamak kaydı ile, istekte bulunan tarafından belirtilen özel bir usulle.

İşbu maddenin 1 inci fıkrasının (b) bendinde öngörülen hal müstesna, belge her zaman, bunu kabul eden bir muhataba teslim edilmek sureti ile de tebliğ olunabilir.
Belgenin yukarıdaki 1 inci fıkra uyarınca tebliği gerektiğinde, Merkezi Ma¬kam belgenin, memleketin resmi dilinde veya dillerinden birinde yazılmış veya bu dile veya dillerden birine çevrilmiş olmasını isteyebilir.

Tebliğ isteğinin işbu Sözleşmeye ekli formüle göre düzenlenen ve tebliğ edilecek belgenin esas unsurlarını ihtiva eden kısım, belge ile birlikte muhataba tebliğ olunur.

Madde 6 : Talep edilen Devletin Merkezi Makamı veya bu Makamın tebliğ işi ile görevlendirdiği herhangi bir makam, işbu Sözleşmeye ekli formüllerdeki numunesine uygun bir tebliğ tasdiknamesi düzenler.

Tebliğ tasdiknamesi, belgenin tebliğ edildiğini bildirecek ve tebliğde başvu¬rulan usul ile tebligatın yapıldığı yer ve tarihi gösterilecektir. Belge tebliğ edilme¬diği takdirde, tebligatın yapılmasına engel olan sebebi de belirtecektir.

Tebliğ isteğinde bulunan, Merkezi Makam veya bir adlî makam tarafından doldurulmamış olan bir tebliğ tasdiknamesinin bu makamlardan biri tarafından tasdikini isteyebilir.
Tebliğ tasdiknamesi doğruca tebliğ isteğinde bulunana gönderilir.

Madde 7 : İşbu Sözleşmeye ekli numunelerde basılı olarak yer alan terimler, bütün hallerde Fransızca veya İngilizce olarak yazılmalıdır. Bu terimler, bel¬genin çıktığı memleketin resmi dilinde veya resmî dillerinden biri ile de yazılabilir.
Bu terimlere tekabül eden boş yerler talep edilen Devletin dili ile veya Fransızca veya İngilizce olarak doldurulmalıdır.

Madde 8 : Âkit Devletlerden her biri adlî belgelerin yabancı memleketlerde tebliği işini, zor kullanmaksızın, doğruca kendi diplomatik veya konsolosluk ajanları vasıtası ile yaptırmakta muhtardırlar

Tebligatın, belgenin çıktığı memleketin uyruklusuna yapılması hali müstesna, Devletlerden herhangi biri, kendi topraklarında bu şekilde tebli2at yapılması¬na muhalefet edebilir.

Madde 9: Bundan başka, Âkit Devletlerden her biri, tebligatın diğer bir Âkit Devlet tarafından tayin olunan makamlarca yapılması için, tebliğ edilecek adlî belgelerin bu makamlara tevdii işinde Konsolosluklar aracılığını kullanmakta muhtardır.
Âkit Devletlerden her biri, istisna haller gerektirdiği takdirde, aynı maksatla,
diplomatik yolları da kullanabilir, 

Madde 10: Talep edilen Devlet itiraz etmedikçe işbu Sözleşme:

a) Adlî belgelerin yabancı memleketlerdeki kişilere doğruca posta vasıtası
ile gönderilmesinde;
b) Menşe Devletindeki adalet görevlileri, Devlet memurları veya Devletin diğer yetkili kişilerinin adlî belgelere ilişkin tebligatı doğruca talep edilen Devlette¬ki tebligat yapmağa yetkili kimseler Devlet memurları, veya Devletin yetkili di¬ğer kişileri aracılığı ile yapmakta;
c) Bir dava ile ilgili herhangi bir kimsenin, adlî belgelere ilişkin tebligatı doğruca talep edilen 
Devletin tebligat yapmağa yetkili kimseleri, devlet memurları veya o Devletin diğer yetkili kişileri vasıtası ile yaptırmakta muhtar olmasına engel teşkil etmez.

Madde 11 : İşbu Sözleşme, Âkit devletlerin, adlî belgelerin tebliğinde, yukarıdaki maddelerde öngörülen intikal yollarından başkalarını ve özellikle, her birinin birbirine tekabül eden Makamları arasında doğruca ulaştırılması için arala¬rında anlaşmalarına engel teşkil etmez.

Madde 12 : Âkit Devletlerden birinden gelen adlî belgelerin tebliği, talep edilen Devletçe görülen hizmetler dolayısı ile harç veya masraf ödenmesine veya bunların iadesine yol açamaz.

Tebliğ isteğinde bulunan:

Tebligat yapmağa yetkili bir kimse veya varış yeri Devletinin kânununa gö¬re yetkili bir kimsenin müdahalesi;

a) Tebligat için özel bir usul kullanılması, hallerinde yapılan masrafları ödemek veya iade etmek zorundadır.

Madde 13 : Talep edilen Devlet işbu Sözleşmeye uygun olarak yapılan bir
tebliğ isteğinin yerine getirilmesini, ancak egemenlik veya güvenliği zedeleyici
bulduğu takdirde reddedebilir.

Tebliğ isteğinin yerine getirilmesi, sadece talep edilen Devletin söz konusu davada kaza yetkisinin münhasıran, kendi Adalet makamlarına ait olduğu iddiası veya kendi mevzuatının istek konusu için hukuk yolu tanımaması sebebiyle reddolunamaz.
İsteğin reddi halinde, Merkezi Makam, istekte bulunanı keyfiyetten derhal ha¬berdar eder.

Madde 14: Tebliğ edilecek adlî belgelerin intikali dolayısıyla meydana gelebilecek güçlükler, diplomasi yolu ile çözümlenir.

Madde 15 : Bir dava dilekçesi veya aynı nitelikte bir belge, işbu Sözleşme hükümleri gereğince, tebliğ edilmek üzere yabancı bir memlekete intikal ettiril¬diğinde, davalı mahkemeye gelmediği takdirde:

a) Belgenin, talep edilen Devlet topraklarında oturan kimselere tebliğ edilmek üzere hazırlanmış o memleketin tebligatla ilgili mevzuatına uygun bir şekil¬de tebliğ edilmiş olduğu veya;

b) Belgenin, işbu Sözleşmede öngörülen başka bir usulle davalıya veya ikametgahına tebliğ veya tevdi olunduğu ve bu hallerden her birinde tebliğ veya tevdi keyfiyetinin davalının savunmasını hazırlaması için yeteri kadar vakit bıra¬kacak bir tarihte tebliğ veya tevdi edilmiş bulunduğu tebeyyün etmedikçe ha¬kim kararı ertelemek zorundadır.
Âkit Devletlerden her biri, birinci fıkra hükümlerine rağmen, tebliğ veya teslim keyfiyetini belirten bir tebliğ tasdiknamesi alınmamış olsa bile, aşağıdaki şartların birlikte gerçekleşmesi halind3, hâkimlerin hüküm verebileceğini beyanda muhtardır:

a) Belgenin işbu Sözleşmede öngörülen usullerden bîri ile intikal ettirilmiş olması;
b) Belgenin gönderilme tarihinden itibaren, altı aydan az olmamak üzere, hâkimin her özel duruma göre takdir edeceği bir sürenin geçmiş bulunması;
c) Talep edilen Devletin yetkili makamları nezdinde yapılan bütün teşebbüslere rağmen herhangi bir tebliğ tasdiknamesi elde edilmesinin mümkün olma¬ması.
İşbu madde hâkimin, acil hallerde geçici veya koruyucu tedbirler almasına engel teşkil etmez.

Madde 16: Bir dava dilekçesi veya aynı nitelikte bir belge, işbu Sözleşme hükümleri gereğince tebliğ edilmek üzere yabancı bir memlekete intikal ettirildi¬ği ve mahkemeye gelmeyen davalı aleyhine karar verildiği takdirde, aşağıdaki şartların birlikte gerçekleşmesi halinde hâkim, kanun yollarına müracâatını sağlamak üzere, süre aşımının davalı hakkındaki neticelerini kaldırmaya yetkilidir:

a) Davalının kendi kusuru bulunmaksızın savunmasını hazırlamak üzere dilekçeden veya, kanun yollarına müracaat hakkını kullanması için, karardan vak¬tinde haberdar olmaması;
b) Davalı tarafından ileri sürülen def ilerin dayanaktan yoksun bulunmaması.
Süre aşımının neticelerinin kaldırılması hakkındaki müracaat, davalının karara bilgi edinmesinden başlayacak makul bir süre içinde yapılmadığı takdirde ka¬bul edilmez.
Âkit Devletlerden her biri, kararın verildiği tarihten itibaren bir yıldan az olma¬mak kaydı ile, bildirisinde belirteceği sürenin geçmesinden sonra yapılacak müracaatların kabul edilmeyeceğini beyanda muhtardır.
İşbu madde, ahvali şahsiye ile ilgili kararlar için uygulanmaz.

BÖLÜM II:  GAYRİ ADLİ BELGELER

Madde 17: Âkit Devletlerden birinin makam ve adalet görevlilerinden sadır olan gayrı adli belgeler tebliğ edilmek üzere, işbu Sözleşmede öngörülen usul ve şartlar uyarınca başka bir Âkit Devlete intikal ettirilebilir.

BÖLÜM III:   GENEL HÜKÜMLER

Madde 18: Âkit Devletlerden her biri, Merkezî Makam dışında ve buna ilâve¬ten yetkilerinin şümulünü tespit edecekleri başka makamlar da tayin edebilirler.

Ancak, tebliğ isteğinde bulunan, her zaman, doğruca Merkezi Makama başvurabilir.
Federal Devletler, birden fazla Merkezi Makam tayin etmekte muhtardır.

Madde 19: İşbu Sözleşme, Akit Devletlerden her birinin, mevzuatının, kendi topraklarında tebliğ edilmek üzere dış memleketlerden gelen belgelerin intikali için yukarıdaki maddelerde öngörülmeyen başka şekillere müsaade etmesine engel teşkil eylemez.

Madde 20:  İşbu Sözleşme, Âkit Devletlerin: 
a) 3 üncü maddenin 2 nci fıkrasının intikal ettirilecek belgelerin iki nüsha olarak düzenlenmesine ait hükümlerine;
b) 5 inci maddenin 3 üncü fıkrasıyla 7 nci maddenin kullanılacak dillere ait
hükümlerine;
c) 5 inci maddenin 4 üncü fıkrası hükümlerine; d) 12 nci maddenin 2 nci fıkrasına
istisna teşkil edecek hükümler koymak üzere aralarında anlaşmalarına engel teşkil eylemez.

Madde 21 : Âkit Devletlerden her biri, tasdik veya iltihak belgesinin tevdii anından veya daha sonraki bir tarihte:
a) 2 ve 18 inci maddelerde öngörülen makamların,
b) 6 nci maddede öngörülen ilmühaber düzenlemeğe yetkili makamın;
c) 9 uncu madde uyarınca konsolosluklar vasıtası ile intikal ettirilen belgeleri
kabule yetkili makamın,tayinini Hollanda Dışişleri Bakanlığına bildirecektir.

Âkit Devletlerden her biri, gerektiğince;

a) 8 ve 10 uncu maddelerde öngörülen intikal yollarının kullanılmasına karşı
plan itirazlarını;
b) 15 inci maddenin 2 nci fıkrası ile 16 nci maddenin 3 üncü fıkrasında öngörülen beyanları
c) Yukarıda sözü edilen tayin, itiraz ve beyanlarda vuku bulacak her türlü değişiklikleri aynı şartlar altında bildirecektir.

Madde 22: İşbu Sözleşme, tasdik eden Devletler arasındaki ilişkilerde, Hu¬kuk Muhakemeleri Usulü ile ilgili olarak Lâ Haye'de sırası ile 17 Temmuz 1905 ve 1 Mart 1954'de imzalanan Sözleşmelerin biri veya diğerinde taraf oldukları nispette bunların 1 ila 7 nci maddelerinin yerine kaim olacaktır.

Madde 23 : İşbu Sözleşme, Hukuk Muhakemeleri Usulü ile ilgili olarak La
Haye'de 17 Temmuz 1905'te imzalanan Sözleşmenin 23 üncü maddesi ile yine
La Haye'de 1 Mart 1954'te imzalanan Sözleşmenin 24 üncü maddesinin uygulanmasına halel getirmeyecektir. 

Ancak, bu maddeler,.yalnız sözü edilen Sözleşmelerde öngörülen intikal usulleri ile aynı nitelikte olan intikal usulleri kullanıldığı takdirde uygulanacaktır.

Madde 24 : İlgili Devletlerin başka türlü anlaşmış olmaları hali müstesna, Âkit Devletlerce, sözü edilen 1905 ve 1954 tarihli Sözleşmelere ek olarak akdedilen Sözleşmeler işbu Sözleşme için de uygulanacaktır.

Madde 25 : İşbu Sözleşme, 22 ve 24 üncü maddelerin uygulanmasına ha¬lel gelmemek kaydı ile işbu Sözleşme ile düzenlenen hususlara ilişkin hüküm¬ler ihtiva edip de Âkit Devletlerin taraf oldukları veya olacakları Sözleşmeleri ih¬lâl etmez.

Madde 26 : İşbu Sözleşme, La Haye Devletler Hususi Hukuku Konferansı¬nın onuncu oturumuna katılan Devletlerin imzasına açıktır.
İşbu Sözleşme, tasdik ve tasdik belgeleri Hollanda Dışişleri Bakanlığına tev¬di olunacaktır.

Madde 27 : İşbu Sözleşme, 26 net maddenin 2 nci fıkrasında öngörülen üçüncü tasdik belgesinin tevdiinden altmış gün sonra yürürlüğe girecektir.
İşbu sözleşme, imzalayan ve sonradan tasdik eden Devletlerden her biri için, kendi tasdik belgesinin tevdiinden altmış gün sonra yürürlüğe girecektir.

Madde 28: La Haye Devletler Hususî Hukuku Konferansının onuncu oturu¬munda temsil edilmeyen her Devlet, 27 nci maddenin 1 nci fıkrası uyarınca yü¬rürlüğe girmesinden sora işbu Sözleşmeye iltihak edebilir. İltihak belgesi, Hollanda Dışişleri Bakanlığına tevdi edilecektir.

İşbu Sözleşme, iltihak edecek her Devlet için ancak bu tevdi keyfiyetinden önce tasdik eden bir Devletin, iltihakının Hollanda Dışişleri Bakanlığınca kendisi¬ne bildirilmesinden itibaren, altmış gün içinde yapacağı bir itirazı olmadığını bu Bakanlığa bildirildiği takdirde yürürlüğe girecektir.

İtiraz vaki olmadığı takdirde Sözleşme, iltihak eden bir Devlet için, yukarıda¬ki fıkrada sözü edilen sürelerin bitimini izleyen ayın birinci günü yürürlüğe gire¬cektir.

Madde 29: Her Devlet, imza, tasdik veya iltihak sırasında, işbu Sözleşmenin Milletlerarası alanda temsil ettiği toprakların tümünü veya bunlardan biri ve¬ya bir kaçını kapsayacağını beyan edebilir. Bu beyan, Sözleşmenin sözü edilen Devlet için yürürlüğe girdiği.tarihte hüküm ifade edecektir,

Bundan sonra yapılacak bir nitelikteki her kapsama alma, Hollanda Dışişleri Bakanlığına bildirilecektir.

Sözleşme, kapsama alınan topraklar için, yukarıdaki fıkrada sözü edilen bildirinin yapılmasından altmış gün sonra yürürlüğe girecektir.

Madde 30 : İşbu Sözleşmenin, süresi, sonradan tasdik veya iltihak eden Devletler için dahi, 27 nci maddenin İnci fıkrası uyarınca.yürürlüğe girmesi tarihinden itibaren beş yıldır.
Sözleşme, fesih ihbarı vaki olmadıkça, her beş yılda bir zımnen yenilenmiş olacaktır.
Fesih ihbarı, beş yıllık sürenin bitiminden en az. altı ay önce Hollanda Dışişle¬ri Bakanlığınâ yapılacaktır.fesih, keyfiyeti, Sözleşmenin uygulandığı topraklardan bazılarına kısıtlı kala¬
bilir. .

Fesih keyfiyeti ancak bunu ihbar eden Devlet hakkında hüküm ifade edecek¬tir. Sözleşme diğer Âkit Devletler için yürürlükte kalacaktır.

Madde 31 : Hollanda Dışişleri Bakanlığı, 26 ncı maddede sözü edilen Dev¬letlerle 28 inci madde uyarınca iltihak edecek Devletlere:

a) 26 ncı madde sözü edilen imza ve tasdikleri;
b) İşbu Sözleşmenin, 27 nci maddenin birinci fıkrası hükmü uyarınca yürürlüğe gireceği tarihleri;
c) 28 inci maddede sözü edilen iltihakları ve bunların hüküm ifade edeceği
tarihleri;
d) 29 uncu maddede sözü edilen kapsama alma keyfiyetleri ile bunların hüküm ifade edeceği tarihleri;
e) 21 inci maddede sözü edilen tayin, itiraz ve beyanları;
f) 30 uncu maddenin 3 üncü fıkrasında sözü edilen fesih ihbarlarını bildirecektir.
Bunu teyiden, usulüne uygun olarak yetkili kılınan aşağıdaki imza sahipleri
işbu sözleşmeyi imzalamışlardır. .

15 Kasım 1965'te ikisi de aynı derecede geçerli olmak üzere Fransızca ve İngilizce ve tek nüsha olarak yapılmış olup Hollanda Hükümeti arşivine tevdi edi¬lecek ve tasdikli birer sureti La Haye Devletler Hususî Hukuku Konferansının Onuncu oturumunda temsil edilen Devletlerden her birine diplomatik yoldan inti¬kal ettirilecektir.

SÖZLEŞMENİN EKİ FORMÜL TALEPNAME

Adli ve Gayri Adli Belgelerin Yabancı Memleketlerde Tebliği için
La Haye'de.... 196 tarihinde imzalanan Hukuki veya Ticari Mevzularda Adli ve Gayri Adli Evrakın Yabancı Memleketlerde Tebliğine Dair Sözleşme
Talepte bulunanın hüviyeti Muhatap Makamın
ve adresi adresi
Aşağıda imzası bulunan müracaatçı, aşağıda yazılı belgeleri iki nüsha
göndermek ve her bir nüshasının sözleşmenin 5 inci maddesine uygun olarak en
kısa zamanda, (Muhatabın kimliği ve adresi)...... 
a) Sözleşmenin 5 inci maddesinin 1 inci fıkrasının a bendindeki hükme
göre(*) 
b) Aşağıdaki özel usul ite (5 inci maddenin 1 inci fıkrasının b bendi (*)
c) Kendi arzusu ile kabul ettiği takdirde muhatabına tevdi suretiyle (5 inci maddenin ikinci fıkrasi) (*)
tebliğini talep etmekle şeref duyar.
Tebliğ edilen belgeler ile eklerin (*) birer nüshasının arka sayfada belirtil¬diği şekilde bir tebliğ tasdiknamesi ile birlikte talepte bulunana iadesi veya iade¬sinin sağlanması bu makamdan rica olunur.
Belgenin listesi
        Düzenlediği yer ............
        Tarih
 ,. .:.        1mza ve/veya mühür... 
(*)  Lüzumsuz olanları çiziniz. 26

(TALEPNAMENİN ARKA SAYFASI) TEBLİĞ TASDİKNAMESİ
Aşağıda imzası bulunan Makam, Sözleşmenin 6 ncı maddesi uyarınca belgelerin;
1)  tarihinde.................. ,.
  (Yer, cadde (Sokak), numara) de
5 inci madde öngörülen aşağıdaki usullerin biriyle
a) Sözleşmenin 5 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (a) bendinde yazılı şe-
kilde(*)
b) Aşağıdaki özel bir usulle (*) 
c) Kendi nzasiyle kabul eden muhataba tevdi suretiyle tebliğ edildiğini (*)
Talepnamede sözü edilen belgelerin................ ; .......
  (Tebliğ edilenin kimliği ve sıfatı)
muhatapla olan münasebeti (Ailevi, iş dolayısıylie veya başka suretle) 
 a tedvi edildiğini,
d) Belgelerin aşağıdaki nedenlerle tebliğ edilemediğini tasdik etmekle
şeref duyar: (*)
Sözleşmenin 12 nci maddesinin 2 nci fıkrası uyarınca müracaatçının ilişik belgede açıklanan masrafları ödenmesi veya iade etmesi rica olunur(*)
                                                      EK
İade olunan belgeler: 
  . Düzenlendiği yer 
Gerektiğinde tebliğ işlemini Tarih.... 
tesbit eden belgeler: İmza ve/veya mühür.
(*) Lüzumsuz olanları çiziniz.

TEBLİĞ EDİLECEK BELGELERİN ÖZETİ

Hukuki veya Ticari Mevzularda Adli ve Gayri Adli ve Gayri Adli evrakın
yabancı memleketlerde tebliğine dair La Haye'de ................... 
196   'de imzalanan Sözleşme
5 inci maddenin 4 üncü fıkrası)
Talep eden merciin adı ve adresi : 
Tarafların Kimlikleri (*) : 
(*) Var ise belgelerin gönderilmesi ile ilgili şahsın kimliği ve adresi

ADLİ BELGELER(**)
Belgenin mahiyeti ve konusu    : ....
Davanın mahiyeti ve konusu -ve varise- ihtilaf konusu meblağ :.........
buruşmanın yeri ve tarihi (**)   : . . 
Kararı veren mahkeme (**)      : 
Karar Tarihi (**).- :   
Belgelerde belirtilen süreler{**): ..*... 

GAYRİ ADLÎ BELGELER^*)
Belgenin mahiyeti ve konusu(**):. ..............; 
Belgelerde belirtilen süreler(**): 
(**)   Lüzumsuz olanları çiziniz.